GÖSTERGE DÜNYASI   OTO GÖSTERGE DÜNYASI   OTO BEYİN TAMİRİ İSTANBUL   OTO BEYİN TAMİRİ   HER TÜRLÜ OTOBEYİN YEDEKLERİ BULUNUR   HER TÜRLÜ DİJİTAL GÖSTERGE(SAAT) TAMİRİ YAPILIR   HER TÜRLÜ MERKEZİ KİLİT BEYİN TAMİRİ YAPILIR   HER TÜRLÜ ECU BEYİN TAMİRİ YAPILIR   HER TÜRLÜ MOTOR BEYİN TAMİRİ YAPILIR   HER TÜRLÜ ŞANZIMAN BEYİN TAMİRİ YAPILIR   HER TÜRLÜ BSI MODÜL TAMİRİ YAPILIR   HER TÜRLÜ ENJEKSİYON BEYİN TAMİRİ YAPILIR   HER TÜRLÜ AİRBAG BEYİN TAMİRİ GARANTİLİ YAPILIR   HER TÜRLÜ ABS BEYİN TAMİRİ GARANTİLİ YAPILIR   HER TÜRLÜ OTO BEYİN TAMİRİ GARANTİLİ YAPILIR    Anasayfa |  İletişim |  Webmail |  Sepetim |     2,20 |     2,86

AUDİ-VOLKSWAGEN-SKODA-SEAT | ALFA ROMEO | BMW | CHEVROLET | CITROEN-PEUGEOT | FİAT | FORD | HONDA | HYUNDAİ | IVECO | JEEP | KİA | LAND ROVER | MAZDA | MERCEDES | MİNİ COOPER | MİTSUBİSHİ | NİSSAN | OPEL | RENAULT-DACİA | ROVER | TOYOTA | VOLVO | DİĞERLERİ |

 

Ücretsiz üye ol

 
 
   CANLI DESTEK
 
destek
   KATEGORİLER
AUDİ-VOLKSWAGEN-SKODA-SEAT
ALFA ROMEO
BMW
CHEVROLET
CITROEN-PEUGEOT
FİAT
FORD
HONDA
HYUNDAİ
IVECO
JEEP
KİA
LAND ROVER
MAZDA
MERCEDES
MİNİ COOPER
MİTSUBİSHİ
NİSSAN
OPEL
RENAULT-DACİA
ROVER
TOYOTA
VOLVO
DİĞERLERİ
Ana Sayfa
 
 
   BİLGİLENDİRME
  ABS BEYNİ
MOTOR BEYNİ (ECU)
AİRBAG BEYNİ
MERKEZİ KİLİT BEYNİ
ENJEKSİYON BEYNİ
ŞANZIMAN BEYİNLERİ
BSI MODÜLLERİ
SENSÖR VE RÖLELER
ENJEKTÖR ÇEŞİTLERİ
AİRBAG ÇEŞİTLERİ
KİLOMETRE GÖSTERGELERİ
EMNİYET KEMERLERİ
TURBO ÇEŞİTLERİ VE ÖZELLİKLERİ
CLİO II DİJİTAL GÖSTERGE SAATİ P8200276525
CITROEN C5 HDI 9654562680
MEVCUT BEYİNLER 1
MEVCUT BEYİNLER 2
OPEL MOTOR KODLARI
OTO ARIZA KODLARI
Ford Diyagnostik Hata Kodları DTC
Ford Diyagnostik Hata Kodları DTC (arıza kodlarını) devamı
MEVCUT BEYİNLER
ÇEŞİTLİ BEYİN REFERANSLARI
VOLKSWAGEN BEYİNLERİ 1
VOLKSWAGEN BEYİNLERİ 2
BAZI VW / Audi / Seat / Skoda BENZİN BEYİN NO
BAZI VW / Audi / Seat / Skoda Dizel BEYİN NOLARI
BMW BENZİNLİ ARAÇ BEYİNLERİ
BMW DİZEL ÇIKMA BEYİNLERİ
ÇIKMA MERCEDES MOTOR KUMANDA BEYİNLERİ
mevcut olan beyinler
MEVCUT BEYİNLER
MEVCUT BEYİNLER
STOKDAKİ BEYİNLER
   YENİ ÜRÜNLER
 
8200748172

9649490880 2.0 HDI 9

A 026 545 03 32 02

03L 906 023 B

0 260 002 004

0 281 001 243

Hyundai I20 BJ10 1,3

GÖSTERGE PANELİ PEUG

VW MK5 GOLF 1.6 FSI

0281011882 / 03G9060

PEUGEOT 307 1.6 16V

Renault Clio 1.2 16V

5wp46111 8T0 907 559

PEUGEOT 206 2.0HDI M

PEUGEOT 307-206 CITR

 

ARACINIZIN 

HERTÜRLÜ  

ELEKTRONİK VE

BEYİN 

ARIZALARI

UZMAN KADRO

 VE

EĞİTİMLİ

 MÜHENDİSLER

 TARAFINDAN

 GARANTİLİ 

ŞEKİLDE

 YAPILMAKTADIR...

 

 
 
 
 
 

 ABS BEYNİ


  1. ABS BEYNI

    ABS nedir? 
     

    ABS, kullanildigi tasitin kararliligini, manevra ve durma yetenegini artirabilen bir fren sistemidir. Drt-tekerlek ABS, tekerlek kilitlenmesini nleyerek, srclere acil frenleme durumlarinda kararlilik ve yn kontrol saglamaktadir. Ilk kez 1936 yilinda Almanya'da gelistirilen ve patenti alinan ABS, Almanca "antiblockiersystem." teriminden kisaltilmistir ve Ingilizcesi de benzer anlamdaki Anti-lock Brake System dir. ABS, her tekerlegin yakininda dnme hizini algilayarak tekerleklerin ekis kaybettigi ve kilitlenmek zere oldugunu algilayan sensrlere sahiptir. Elektronik kontrol nitesi (ECU- Electronic Kontrol Unit) bu sinyalleri degerlendirerek, fren basincini degistirmek yoluyla tekerlek kilitlenmesini nleyen hidrolik kontrol nitesine (HCU- Hydraulic Kontrol Unit) komutlar gnderir.

    ABS nasil alisir?
    Src drt-tekerlek ABS 'li bir tasitin fren pedalina serte bastiginda, sistem otomatik olarak fren basincini drt tekerlekte dzenleyerek, tekerlek kilitlenmesini nlemek zere her tekerlegin fren basincini bagimsiz olarak ayarlar. ABS, frenleri saniyede 18 defa kadar pompalayarak, srclere belirli lde ynlendirme yetenegi kazandirmaktadir.


    Drt tekerlek ve iki arka tekerlek ABS'lerin farki
    Drt-tekerlek ABS, acil durma kosullarinda tasit kararlilik ve gelistirilmis manevra yetenegini srdrmek iin tasarlanmistir. Drt-tekerlek ABS donatilmis bir tasitta frenleme sistemi, drt tekerlegin her birinde tekerlek kilitlenmesini nleyerek, srcye gelistirilmis ynlendirme kontrol saglamak iin frenleme basincini dzenler.

    Arka-tekerlek ABS ise, daha ok kamyonet, minibs ve spor tasitlarda grlmekte ve sadece arka tekerleklerin tekerlek kilitlenmesini nlemek iin kullanilmaktadir. Bu sistem srcye dogrultu kararliligini srdrmek ve tasitin arkasinin yanlara kaymasini nlemekte yardimci olmaktadir. Arka-tekerlek ABS sistemlerinde n tekerleklerin hl tipki geleneksel frenlerdeki gibi kilitlenme egilimi vardir. Eger kilitlenme olursa, src fren pedal basincini n tekerleklerin tekrar dnmeye baslamasina yetecek kadar azaltmalidir. Bylece src tasiti ynlendirebilir.


    ABS'nin alistigi nasil anlasilir?
    ABS'lerin ogunda sistemin etkin hale gelmesi src tarafindan anlasilabilmektedir. Src mekanik bir ses duyar ve bazi basin dalgalanmalarini veya fren pedalinin sertliginin daha da arttigini hisseder. Grlt isitildiginde veya basin dalgalanmalari hissedildiginde, ayagin fren pedalinda tutulmasi nemlidir. Sert basin uygulamasina devam edilmelidir.


    ABS ile yapilmasi ve yapilmamasi gerekenler

    Uygun kullanilmasi halinde drt-tekerlek ABS gvenli ve etkin bir frenleme sistemidir. Maksimum gvenlik ve sistemin tm avantajlarindan yararlanmalari iin, srclerin ABS sistemlerinin nasil alistigini dogru olarak bilmeleri ve uygulamalari gerekmektedir. Bu kurallar asagida siralanmistir:


    Ayaginizi frenin zerinde tutun

    Ynlendirme yaparken drt-tekerlek ABS'nin uygun alismasini srdrmek iin fren zerinde sert ve srekli basinci koruyun. Fren pedali salinimlar yaparken bile freni pompalamaktan kainin. Ancak, arka-tekerlek ABS ile donatilmis tasitlarda, n tekerleklerin geleneksel frenler gibi kilitlenme egilimi vardir. Eger kilitlenme olursa, src tasiti ynlendirebilmek iin, fren pedal basincini n tekerleklerin tekrar dnmeye baslamasina yetecek kadar azaltmalidir.

    abs ayak


    Durmak iin yeterli mesafe birakin

    Iyi kosullarda ndeki tasitlar saniye, kt kosullarda daha fazla sre geriden takip edilmelidir.

    ABS ile srs pratigi yapin

    ABS alisirken meydana gelen basin dalgalanmalarinin nasil hissedildigini grenin. Acil frenleme yapmak iin bos alanlar ve park yerleri uygun olabilir.


    Aracin kullanim kataloguna bakin

    ABS ile ilgili ilave srs bilgileri iin aracin kataloguna bakmayi ihmal etmeyin. ABS'li tasiti ilginca kullanmayin ABS'li tasit size virajlari hizli dnme, seritleri ani degistirme veya ani manevralar yapma hakki vermez. Bu tr davranislar ne uygun ne de gvenlidir.


    Frenleri pompalamayin
    Drt tekerlek ABS'li tasitlarda freni pompalamak, sistemi aip kapatmaktadir. ABS frenleri sizin yerinize otomatik ve ok daha hizli oranda pompalamakta ve iyi yn kontrol saglamaktadir.

    Direksiyonu unutmayin
    Drt tekerlek ABS, acil frenleme durumunda srcnn yn kontrol yapmasini saglar. Ynlendirme sirasinda tasit tam olarak duruncaya kadar, ayaginizi fren pedalina serte basili olarak tutun. Ayaginizi fren pedalindan ayirmayin zira bu ABS'yi ayirir. ABS ile frenleme sirasinda ynlendirme yeteneginiz olsa bile, tasitiniz kaygan yolda kuru yoldaki kadar keskin dnemeyebilir. Arka-tekerlek ABS'li tasit kullanan srcler dikkatli ve serte fren yapmali ve tekerleklerin kilitlenmeye basladigini hissettiklerinde, basinci bir miktar azaltmalidirlar.

    Mekanik grltler ve/veya kk pedal titresimlerinden paniklemeyin

    ABS-donatilmis tasitla fren yaparken meydana gelen mekanik grltler ve/veya kk pedal titresimlerinden paniklemeyin. Bu kosullar normaldir ve srcnn ABS'nin alistigini anlamasini saglar. ABS genellikle geleneksel frenlerden daha abuk durdurur ancak, fizik kanunlarini degistiremez ABS genellikle islak yzeylerde ve buzlu veya sertlesmis kar kapli yollarda iyi frenleme saglayabilmektedir. Her ne kadar genellikle geleneksel sistemlerdeki sert frenlemede karsilasilan tehlikeli tekerlek kilitlenmesi kadar olmasa da, kumlu akilli yollarda veya yeni yagmis kardaki frenlemede durma sreleri daha uzun olabilir.


    ABS (ANTI BLOKE BRAKE SYSTEM) KILITLEME NLEYICI SISTEM



    Kilitleme nleyici sistemin grevi, kuvvetli frenleme sirasinda tekerleklerin kilitlenmesini nlemektir. Yani tekerlekler kaymaya baslamaksizin kilitleme sinirina kadar frenlenmelidir. Bu husus otomobilin tm zelliklerinde (kuru, buz kayganligi) saglanmalidir.
    1. Elektrohidrolik kontrol nitesi
    2. Fren silindiri
    3. Servo fren nitesi
    4. Fren hidrolik deposu
    5. n tekerlek devir sensr
    6. n fren diskleri
    7. ABS ariza uyari lambasi
    8. Fren lambalari anahtari
    9. El freni kolu
    10. Fren reglatr
    11. Arka tekerlek devir sensr
    12. Arka fren kampanalari
    13. Arka fren diskleri
    14. Test soketi


    ABS fren sisteminin fonksiyonu her trl frenleme kosulu altinda aracin;
    stabilitesini,
    direksiyon hakimiyetini,
    optimum sekilde frenlenmesini saglamaktir.


    Optimum sekilde frenlemenin anlami, maksimum yol tutusunu elde ederek frenleme mesafesini optimize etmektir.
    Acil durumlarda fren yapmak gerektiginde, src;
    nne ikan bir engelden kaabilmeli,
    virajlarda hakimiyeti kaybetmemeli,
    tekerleklerin yol tutus seviyeleri farkli olsa bile direksiyon hakimiyetini kaybetmemelidir. Fren mesafesinin azaltilmasinin yani sira, ABS fren sisteminin en nemli avantaji, acil frenlemeler esnasinda direksiyon hakimiyetinin kaybedilmemesidir. (NOT: Asiri hizin neden oldugu tehlikeler, hibir ABS fren sistemi tarafindan telafi edilemez.)


    Sistemin Ana Paralari
    Devir Sayici Verici:
    Devir sayici vericileri tekerleklerin dnme hizlarini lerler. Tekerleklerle beraber dnen disklerin disleri sabit konumlu endksiyon hissedicilerle alternatif gerilim retirler. Bu alternatif gerilimler ise sinyal seklinde elektronik kumanda cihazlarina iletilirler. Devir sensrleri; srs hizini, tekerleklerin hizlanmasini, yavaslamasini ve kaymasini ler.



    Sensrlerin alismasi zetle su sekildedir:

    Manyetik akis izgileri, tekerlek ile birlikte dnen bir sinyal dislisinin sensre bakan dislerine dogru yaklasirlar. Disin varligina veya yokluguna bagli olarak, kati bir yzeyden bosluga geilmesi manyetik akista degisiklige sebep olur. Bu degisiklik; sensr terminallerinde bir elektromotor kuvveti ve sonu olarak da elektronik kontrol nitesi iin bir alternatif elektrik sinyali olusturmaya yeterlidir.


    Sensrn dahili elemanlari (bobin ve daimi miknatis) tamamen koruyucu reine iine yerlestirilmis olup, plastik bir muhafaza ile evrelenmislerdir. Sensr muhafazasina monte edilen bir bur muhafazayi deformasyona maruz kalmadan baglar. Sinyallerin dogru olarak elde edilebilmesi iin sensrn ucu ile disli arasindaki mesafe ara katalogundaki degerlerde olmalidir.

    Elektronik Kumanda Cihazi (Elektronik Beyin)

    Elektronik kumanda cihazi, devir sayisi hissedicilerden sinyalleri alir degerlendirir ve tekerlek fren silindirindeki optimum frenleme iin gerekli olan hidrolik basinci hesaplanir. Kumanda cihazi hesaplanan degeri hidrolik niteye aktarir. Hidrolik nite: Hidrolik nite manyetik supabi ve iletme pompasi elektronik kumanda cihazi tarafindan devreye sokulur. Bylece fren basinci ihtiyaca gre tutulur, ykselir, azalir.
    Sistemin alismasi Bir tekerlegin kilitleme tehlikesi dogar dogmaz bu tekerlegin devir sayisi dser. Bunun iin elektronik kumanda cihazi hidrolik niteye Fren hidroligini ek komutunu verir. Bunun zerine geri iletme pompasi fren hidroligini tekerlek frenleme silindirinden ekerek basin tutucu zerinden fren merkez pompasi devresine iletir. Fren basincinin ortadan kaldirilmasi, tekerlegin kilitleme tehlikesini nler. Ayni anda tekerlek tekrar hizlanir. Elektronik kumanda cihazi tekerlegin yeniden kuvvetli bir sekilde frenlenebilecegini tekrar belirler ve hidrolik niteye fren hidroligini gnder komutunu verir. Bylece manyetik supap zerinden basin tekrar ykselir. Ayarlama (dzenleme) sresi yeniden baslar. Sistemin alismasini daha iyi anlayabilmek iin kademe kademe incelemek daha iyi olacaktir. ABS fren sistemleri prensipte ayni olmakla beraber pratikte bazi teknik farkliliklar bulanmaktadir. rnek ABS sistemimiz otomobiller iin dizayn edilmis olan Kk boyutlu Lucas ABS fren sistemi dir.
    Bos Konum Normal Frenleme: Lucas ABS fren sisteminin diger ABS fren sistemlerinden farki her kanal iin giris selenoid valfleri olarak adlandirilan iki valfin yerine akis valfi denilen hidrolik bir valf alinmistir.
    Akis valfi sistem alismiyor iken ( yani, tekerleklerin dinamik sartlari ABS fren sisteminin devreye girmesini gerektirmiyor ise ) reglatr ve diger hidrolik elemanlar alismayacak sekilde dizayn edilmistir. Bu sartlar altinda akis valfi selenoidi (16) elektronik kontrol nitesi (1) tarafindan elektriksel olarak beslenmeyip, kapalidir ve akis valfi (7) yayin (5) basinci ile bos konumdadir.
    A: Fren silindirindeki basin B: Fren kaliperindeki basin
    1. Elektronik kontrol nitesi
    2. Tekerlek devir sensr
    3. Fren kaliperi
    4. Sinyal dislisi
    5. Akis valfi yayi
    6. Reglatr
    7. Akis valfi
    8. Delik
    9. Reglatr
    10. Fren silindiri
    11. Servo fren
    12. Ses nleyici hcre
    13. Ayar pompasi
    14. Genlesme odasi
    15. Ayar pompasi motoru
    16. Akis valfi selenoidi
    Fren silindiri (10) ile fren kaliperi (3) arasindaki hidrolik akis kesilmediginden dolayi, devredeki basin sekilde gsterildigi gibi direkt olarak fren pedalina uygulanan kuvvet ile orantilidir.
    Basin Azalma Safhasi Frenleme kuvveti arttiginda, sonu olarak tekerlegin hizindaki azalmada artar. Bu durum aracin hizinda bir azalmaya sebep olur(tekerlegin kaymasina da sebep olabilir).
    Tekerlek ve zemin arasindaki yol tutusunun azalmasini nlemek iin, kaymanin belirli bir degeri gememesi gerekir. Aksi takdirde, tekerlek kontrol kaybedilmeye baslar ve frenleme mesafesi artar. Bu sartlar altinda devir sensr (2) ; tekerlegin bulunulan yerdeki yol tutusunu ters ynde etkileyen hiz azalma degerlerine erisildigini bildirir. Bu noktada; elektronik kontrol nitesi (1) , (8) deligi zerinden basinta degisiklik olusturarak, ilgili akis valfi selenoidini (16) devreye sokar. Basintaki degisiklik, akis valfi (7) zerindeki yay (5) tarafindan uygulanan kuvveti arttirarak, asagidaki durumlarin ortaya ikmasina sebep olar: Fren silindiri (10) ve fren kaliperi (3) arasindaki baglantiyi keser. Fren kaliperi (3) ve genlesme odasi (14) arasinda bir baglanti olusturur. Fazla fren hidroligi (E) fren kaliperinden (3) genlesme odasina (14) dogru, reglatrden (6) geerek akar. Sonu olarak fren kaliperi basincinda bir azalma grlr. Ayni anda (16) selenoidi akis valfinin (7) ailmasi ile beslenir. Elektronik kontrol nitesi (1); motoru (15) ve dolayisiyla ayar pompasini (13) alistirir ve genlesme odasina (14) dnen fren hidroligi, ses nleyici hcre (12) ve fren silindiri (10) zerinden fren hidrolik deposuna geri dndrlr. Selenoid (16) akis valfini (7) aik tuttugu ve fren silindiri ile fren kaliperi arasinda, yani akis valfinin girisi ve ikisi arasinda bir basin farki oldugu srece; fren kaliperi sekilde gsterilen konumda kalir ve reglatr zerinden srekli bir akis olusturur. Akis valfinin dengelenmesi; sadece delik (8) zerinden ve yayin (5) etkisi ile ortaya ikan basin farki sebebi ile olusur ve fren silindirinin veya fren kaliperinin basincindan etkilenmez.
    Basin Artis Safhasi Fren pedali zerine src tarafindan uygulanan basin devam etse bile, tekerlegin kayma derecesi kritik degerin altina dser, yani; tekerlegin kilitlenmesi tehlikesi sona erer. Kontrol nitesi (1) selenoidin (16) beslemesini keser ve akis valfi (7) kapanir. Bu sartlar altinda, genlesme odasi (14) ve valf (16) zerinden pompa (13) vasitasi ile gereklestirilen akis kesilir. Ayrica fren silindiri ve fren kaliperi arasinda basin farki degisikligi devam ettiginden dolayi, akis valfi ayni pozisyonda kalir ve fren kaliperine dogru sabit hacimde bir akis olusarak basinta hafif bir artis ortaya ikar. Tekerlegin kayma derecesi tekrar kritik degere yaklasana kadar basin artar ve tekrar basin dsmesi safhasina gelinir. Bu basin artma ve dsme safhalari, fren kaliperindeki basin tekerlegin saglayacak degere ulasana kadar, saniyede birka evrimlik frekanslar halinde tekrar eder. Fren kaliperindeki (3) basin, fren silindiri (10) ile ayni degere ulastigi zaman yayin (5) kuvvetini yenecek hibir kuvvet olmadigindan dolayi, akis valfi (7) bos konuma dner. Abs Fren Sistemi Bulunan Aralarda Dikkt Edilmesi Gerekli Hususlar Elektrikli kaynak makinalari kullanarak kaynak islemlerine baslamadan nce, elektronik kontrol nitesi elektriki baglantisi sklmelidir. Elektro-hidrolik kontrol nitesi sklrken aknn (-) negatif kutup basi sklmelidir. Boyama isleme esnasinda unutulmamalidir ki, elektronik nite en ok 80 C sicakliga dayanabilir. Borular zerindeki koruyucunun zarar grmemesi ve ABS fren sisteminin alismasi esnasinda grltnn iletilmesini nlemek iin tm borularin gvde ile temas etmemesi saglanir. ~ Tm contalar zarar greceginden dolayi, sisteme mineral yag doldurmayiniz. retici firma tarafindan tavsiye edilen hidrolik yagini kullaniniz. Gelecegin Frenleri Modern teknolojiler sayesinde gnmzde otomobiller kullanicilarina daha hizli, daha emniyetli ve daha rahat bir srs imkani sagliyor. Bu da fren sistemlerinin, aracin en nemli emniyet paralarindan biri olmasi nedeniyle srekli iyilestirilmesi ve aracin yksek teknolojiye erismis diger sistemleriyle ayni teknolojide hizmet vermesini gerektiriyor. ABS, ASR ve FDR sistemleri arasindaki farklar nelerdir?
    ABS Beyni
    Anti-Blokaj Sistemleri (ABS) 1978 yilinda ABS sistemleri Bosch tarafindan ilk retici olarak aralarda kulanildi. Gnmzde trafik gvenligi aisindan nemli katkilar iermekte ve kritik fren anlarinda aracin direksiyon ve srs gvenligini saglamaktadir. Anti-Patinaj Sistemleri (ASR) 1987 yilinda Bosch ilk retici olarak ABS sisteminin daha gelismisi olan ASR sistemini piyasaya srmstr. ASR sistemi ilk kalkista ve hizlanmada, tahrik tekerleklerinin asiri dnmesini engelleyerek, aracin gvenli hareketini saglar. Bu sistemin diger kisaltilmis adi ingilizce anlamindan dolayi ETC (Electronic Traction Control) olarak da bilinir. Ara Dinamik Kontrol (FDR) Her trl srs aninda gvenligi saglamak zere Bosch 1995 yilinda FDR sistemini aktif srs emniyetini saglamak zere retime almistir. zellikle virajlarda ve ani yol degisikliklerinde FDR sistemi, yildirim hizi ile motor, sanziman ve frene mdahale ederek aracin savrulmasini nler. Bu sistemin diger kisaltilmis adi ingilizce anlamindan dolayi DC (Vehicle Dynamic Control) olarak da bilinir. FDR sisteminin can noktasi olan "devir sensr" havaciliktan alinmis ve Bosch tarafindan otomobiller iin modernize edilmistir. Son yillarda Bosch bu farkli sistemi bir nitede topladi, bu yeni sistemi ESP (Elektronik Stabilite Sistemi) olarak adlandirdi. Bu sistem sayesinde srs gvenligi daha da artirildi. Bu sistemin diger bir avantaji da dsk maliyeti nedeniyle, sadece yksek sinif otomobillerde degil bundan byle orta sinif aralarda da standart olarak bulunacak olmasi. Konvensiyonel fren ne yapiyor?

    EHB Beyni
    Bosch, fren sistemlerinde yaklasik bir asirdir kullanilan konvensiyonel yapiya son vermek iin alismalar yapiyor. Bu yeni sistemler EHB (Elektro Hidrolik Fren Sistemleri) ve EMB (Elektro Mekanik Fren Sistemleri) olarak adlandiriliyor. Bunlar sayesinde gelecekte, elektronik sistemler ve dolayisiyla sadece teller vasitasi ile bir araci durduracagiz. EHB (Elektro Hidrolik Fren Sistemleri), DaimlerChrysler ile birlikte ortak bir proje olarak baslatilmis ilk proje. Otomobilimizi yavaslatmak veya durdurmak iin fren pedalina basariz. Konvensiyonel fren sistemlerinde fren pedalina uyguladigimiz kuvvet, fren pedali kolunun uzunluguna gre 3/1 oraninda artirilarak servo frene aktarilir. Hidrolik alisma prensiplerine gre bu kuvvet 50 kati artirilir. Hidrolik fren yagi sayesinde direkt teker frenlerine iletilen bu kuvvet, aracin durmasi iin fren balatalarina baski yapar. Elektro Hidrolik frenler ne yapiyor? EHB sisteminde, fren pedali bir tel sistemi ile aracin elektronik beynine baglanir. Pedalin grevi sphesiz yine ayni. Araci durdurmak... Ama bu kez fren pedalina basis hiziniz ve oklugunuza gre, sistem ne kadar acil bir fren gereksinimine ihtiya oldugunu anliyor. Elektronik fren beyni bu ve diger ara bilgilerini birlestirerek her tekere gerekli fren kuvvetini hesapliyor. Gerekli fren basinci, merkezi hidrolik nitesinde olusturuluyor. Eger elektrik sisteminde herhangi bir hata ortaya ikarsa, direkt olarak yedek hidrolik fren nitesi devreye giriyor. Gnmzde ara fren pedalina uygulanan mekanik kuvvet, servo fren ve ana merkez zerinden fren hidroligi sayesinde hidrolik kuvvet olarak tekerlere iletilir ve frenleme gereklesir. Gelecegin fren sistemlerinden Elektro-Hidrolik Frenler'de, fren pedalina uygulanan kuvvet, pedal hareketini algilayan bir sensr sayesinde srekli gzlemlenecek ve buradaki degisiklik elektronik beyin nitesine iletilecektir. Burada hemen su konuyu daha genis olarak aiklamakta yarar var: yeni sistemde fren ayak pedalina uygulanan kuvvet, sadece fren yapilmasi gerektigini sisteme haber veren bir n uyari seklinde olacak. Baska bir deyisle, gnmz frenlerinde pedal kuvveti direkt olarak fren gcn olusturmakta idi, fakat yeni sistemde pedal kuvveti sadece srcnn aracin frenleme tertibatini harekete geirecegi bir n isaret olacak. Elektronik beyine ulasan bu frenleme bilgisi, ara ierisindeki bir elektro-motorun, beyinden gelen mesajla devreye girmesini, aracin durdurulabilmesi iin fren gcn retmesini ve yine fren hidroligi vasitasi ile aktarilan g sayesinde aracin durdurulmasini saglayacak. Gelecegin frenlerinde de fren hidroligi kullanilacak, fakat buradaki en byk fark, fren hidroligin alistigi alanin ok fazla daralacak olmasi. Gnmzde fren pedalindan hemen sonra tekerlere kadar byk bir alan ierisinde fren g iletimini saglayan fren hidroligi, gelecekte yeni Bosch dizayni ile sadece elektro-motor ve tekerler arasinda g iletimini gereklestirecek. Bu da gelecekte daha gl, daha emniyetli ve kontoll frenlemeyi mmkn kilacak. Konvensiyonel sistemlerle karsilastirildiginda EHB'nin avantajlari nelerdir?
    EHB sistemi agirligi nemli lde azaltilmis, daha kk bir montaj alani gerektiren ve servo fren iermeyen bir sistem. Ek olarak, araca montaji da modler fren sistem dizayni sayesinde ok daha kolay.
    Her tekerde bulunan fren kuvvet modlasyonu ile kombine olarak ok hizli alismasi nedeniyle optimum fren mesafesinde ve gvenilir frenleme sagliyor. Bylece EHB, frenleme esnasinda otomatik olarak fren gcn artirirken, buna paralel olarak frenlemenin dogurdugu fiziksel etkileri de azaltiyor.
    EHB, srcye yardimci olan diger birok tamamlayici sistemle de birlikte alisabiliyor. rnegin, acil frenleme esnasinda fren kuvvetini ok seri artiran "ileri fren destek sistemleri" veya yokus asagi sabit hizda inmeyi saglayan sistemlerle birlikte alisabiliyor. ACC (Adaptive Cruise Control) sisteminden baslayarak trafik navigasyon sistemlerine kadar ara zerindeki diger tm sistemlerle bir sebeke sistemi kurarak haberlesebiliyor.
    Src iin minimum frenleme kuvveti, titresimsiz ve ayarlanabilir hafif bir fren pedali duygusu saglamasi ve frenlemenin son derece sesiz gereklesmesi srs rahatligini artiran ok nemli bir faktr.
    Ayrica EHB ok daha yksek emniyet kosullari sagliyor. Aracin tm sistemlerinden gelen bilgiyi anlik olarak degerlendiren ve frenleme parametrelerini aracin o anki pozisyonuna, yol sartlarina gre belirleyen bu sistem gerekten gelecegin aralarina byk bir gven sunuyor. EHB sistemi konvensiyonel fren sistemlerinden sonra kullanilacak birinci jenerasyon fren sistemi. Ikinci jenenarsyon ise EMB (Elektro Mekanik Fren Sistemleri). Ikisinin arasindaki farklar nelerdir? Bosch araliksiz olarak EHB ve EMB sistemleri zerine alismalarini srdryor. EMB yine EHB gibi fren pedalinin bir tel ile aracin fren elektronik beynine bagli oldugu ve istenilen frenlemenin derecesini belirlemek iin kullanilan bir dzenege sahip olan bir sistem. EMB sistemi, her teker dzeneginde bulunan kaliperlerin (fren beyni) bir elektrik motoru ile entegre edilmesi ile yeni bir boyut kazaniyor. EMB sisteminde tm frenleme fonksiyonlari her tekerde bireysel olarak kontrol edilebiliyor. Ek olarak, bu yeni sistemde mekanik el freninin yerini elektro mekanik park freni alacak.
    EMB sisteminin avantajlarini kisaca zetlersek:
    Araca kolay montaj imkani,
    Park freni iin bir fren teline ihtiyacin olmayisi,
    El fren kolunun olmamasi nedeniyle gelistirilmis ara i dizayni,
    Kk fren pedali,
    Yksek kontrol imkani,
    ABS, TCS ve ASR gibi sistemlerle entegre alisma zelligi,
    Fren hidrolik yagi iermeyen fren sistemi,
    Hidrolik fren boru ve tplerine gereksinim olmayisi,
    Dsk servis maliyetleri,
    Srekli sistem paralarinin asinmasinin kontrol edilebilmesi. EHB sistemi elektronik g iletiminin yani sira, hidrolik g iletimi iin de bir dzenege sahiptir. Bunun nedeni; su anda uygulama alismalari halen devam eden bu sistemde herhangi bir elektronik arizanin meydana gelmesi durumunda, gnmz hidrolik fren tertibatinin otomatik olarak devreye girmesi ve emniyetin bir kat daha artirilmis olmasidir.
    ABS (ANTI-LOCK BRAKE SYSTEM)

    GIRIS
    Gnmzn otomobillerinde srs gvenligi ok byk nem tasimaktadir. Kaygan zemin sartlarinda,srcnn kontrolsz, panik frenlemesi sonucunda ara tekerleklerinin kizaklamasi kainilmazdir. Iste bu gibi nedenlerden olusan tehlikeleri en aza indirmek amaciyla kullanilan ABS sistemi ile yapilan testler soncunda bazi degerler elde edilmistir.
    ABS SISTEMININ ALISMASI VE PARALARI

    Hidrolik fren sisteminde ABSnin yapisi
    Otomobillerde kullanilan ABSde klasik fren sisteminde yer alan elemanlara ilave olarak nite kullanilmaktadir.
    a) Tekerlek hiz sensr
    b) Elektro-valflerden olusan hidrolik modlatr.
    c) Elektronik kontrol nitesi. Sistemin alismasina esas olusturan hiz bilgisi tekerlek poryasi zerinde yerlestirilen hiz sensrleri vasitasiyla saglanir. Bu bilgiler EK tarafindan algilanarak degerlendirilir. Tekerlek evresel ivmesinin durumuna gre , EK sistemin hidrolik devresine mdahale ederek frenleme kontrol saglanir.
    a) Hiz Sensrleri Degisik manyetik alan algilama prensibine gre alisir. Degisken manyetik alan ierisinde sabit duran bobin zerinde gerilim indklenir. Tekerlekle beraber tambur dnerken daimi miknatis tarafindan olusturulan manyetik alan ,tamburun girinti ve ikintilarindan etkilenerek bobin zerinde tamburun hizina bagli olarak degisen farkli voltaj retir. Bu gerilim, frenlemeye bagli kalmaksizin tekerlek dndke EK ye iletilir. Hiz sensrnn sematik grns asagida verilmistir.

    b) Elektronik Kontrol nitesi Elektronik kontrol nitesi, hiz sensr sinyalini alarak ykseltir, islemden geirerek selenoid valfe enerji saglar ve alistirir. Tekerlek hiz sensrlerinden gelen sinyaller, elektronik kontrol nitesinde degerlendirilir. EK her bir tekerlekten gelen sinyallere gre ortalama tasit hizini hesaplar ve referans hiz belirler. Bu referans hiz ile her tekerlegin evresel hizi karsilastirilarak kayma oranini belirler. Kaymanin belirlenen degerinin zerine ikmasi halinde, ilgili tekerlegin sistem basincina kumanda eden selenoid valfi uyarir. Bu uyarma tekerlege intikal eden basincin sabit tutulmasini veya basincin tamamen dsrlmesini saglar. Bu basin kontrol, tekerlek kayma orani ve evresel ivmenin degisimine bagli olarak saniyede birka kere tekrar edebilir. Hidrolik Modlatr EKܒnn kontrol ile alisan hidrolik modlatr tekerleklere iletilen hidroligin ynlendirdigi selenoid valfler, motor , hidrolik pompa ve hidrolik akmlatrden olusur. Sistemin diger niteleriyle btnlk ierisindedir. Frenleme ve zemin sartlarinin degismesi durumunda ,tekerlek kayma orani belirlenen sinira yaklastiginda EK hidrolik modlatrn selenoid valfine 2 A akim gnderir. Selenoid valfin enerjilenerek hareket etmesiyle basinli hidroligin tekerlek silindirine geisi kapatilir. Ayni zamanda valf basinli hidroligin akmlatre geisinede izin vermez. Tekerlek kayma orani referans degerin zerine iktigini algilayan EK bu defa kilitlenmek zere olan tekerlegin hidrolik devre basincini kontrol etmek zere selenoid valfe 5 A akim gnderir. Ayni anda hidrolik modlatrn motor ve pompasi da alistirilarak hidrolik tamamen fren devresinden bosaltilir. ABS Fren Test Cihazi: a) ABS fren test cihazinin tanitilmasi: THEPRA firmasi tarafindan egitim amali tasarlanmis ,aralarda bulunan ABS sisteminin bir similasyonu olarak tasarlanmistir. ABS fren test cihazinda g kaynagi olarak 220 volt gerilim ve 12 voltluk ak kullanilmaktadir. Ak ABS fren sistemini alistirmak iin, 220 voltluk gerilim ise test cihazi zerindeki tekerlege dns hareketi saglamak iin kullanilir. Cihazda tekerleklerin devrini, tekerleklerin basincini, sistem basincini, pedal kuvvetini gsteren manometreler ve gstergeler vardir. Cihaz zerinde yapilan testlerin daha iyi grlmesi aisindan sag nn bulundugu kisimda tekerlek disk balata ve fren silindiri tertibati yerlestirilmistir. Diger kisimlarda fren borulari basin gstergelerine direk olarak baglanmistir. Disli kisimlar ise tamburlar zerine yerlestirilmistir. Tamburlar ise devri ayarlanan elektrik motorlari tarafindan kontrol edilmektedir. b) ABS fren testinin yapilmasi: Cihaz zerinde statik ve dinamik olmak zere iki esit test yapilmaktadir. Dinamik testte EK ye birakilan kumanda islemi statik testte biz tarafindan 2 veya 5 A lik akimi semek suretiyle yerine getirilmektedir. Statik testin yapilisi: Statik deneyde selenoid valflere 0-2-5 amper olmak zere akim gnderilir. Test konumu anahtari statik test konumuna getirilir. Kontak anahtari 0 A pozisyonunda: * Devre anahtari selenoid valflere 0 amper akim gnderecek konuma getirilir. * Kontak anahtari evrilir. * Pedal kuvveti uygulanir. * Pedal kuvvetindeki,sistem basincindaki ve tekerlek basinlarindaki degisimler gstergelerden takip edilir. Kontak anahtari 2 A pozisyonunda: * Devre anahtari selenoid valflere 2 amper akim gnderecek konum getirilir. * Kontak anahtari evrilir. * Pedal kuvveti uygulanir. * Pedal kuvvetindeki,sistem basincindaki ve tekerlek basinlarindaki degisimler gstergelerden takip edilir. Kontak anahtari 5 A pozisyonunda: * Devre anahtari selenoid valflere 5 amper akim gnderecek konum getirilir. * Kontak anahtari evrilir. * Pedal kuvveti uygulanir. * Pedal kuvvetindeki,sistem basincindaki ve tekerlek basinlarindaki degisimler gstergelerden takip edilir. Dinamik testin yapilisi: Kontak dinamik test konumuna getirilir. (sistem otomatik konuma gelir.) ABS sisteminin devrede oldugu anki testin yapilisi: * Kontak anahtari evrilir. * Cihaz zerindeki tekerleklere ve tamburlara hareket verilir. Deneyin iyi yapilabilmesi iin tekerlek hizinin tamburlara gre daha yksek olmasi gerekir. * ABS ikaz lambasi sndg zaman sisteme belirli bir miktar pedal kuvveti uygulanir. * Pedal kuvveti,sistem basinci,tekerlek basinlari,tekerlek ve tambur hizlari gstergelerden okunur. * Bu islem belirli araliklarla pedal kuvveti 150 N oluncaya kadar yapilir ve gstergedeki degisen degerler kaydedilir. ABS sisteminin devrede olmadigi anki testin yapilisi: * ABS sisteminin devreden ikarilabilmesi iin baglanti panosundaki 17 numarali kpr ikarilir. * Kontak anahtari evrilir. * Belirli bir miktarda pedal kuvveti uygulanir. * Pedal kuvveti,sistem basinci,tekerlek basinlari,tekerlek ve tambur hizlari gstergelerden okunur. * Bu islem belirli araliklarla tekerlek kilitleninceye kadar devam edilir ve bu esnadaki degerler kaydedilir. TEST SONULARI : Statik test : Akim Pedal kuv.(kN) Sist. Basinc (bar) Sag arka teker (Bar) Sol arka teker (Bar) Sag n teker (Bar) (ABS sistemi akimi kontrol edilen teker ) Sol n teker (Bar) 0 Amper 40 4.1 3.6 2.8 3 4.1 80 7.2 7.5 6.2 6.2 8.2 2 Amper 40 4.1 3.6 2.8 3 4.1 80 8.2 7.2 6.2 3 8.1 5 Amper 40 4.2 3.8 3.2 - 4.5 80 8.2 7.8 6.8 - 8.4 Grldg gibi ; 0 amperlik akim verildiginde pedal kuvvetleri artimina gre tekerleklerde lineer bir basin artisi olusuyor. (ABS alismiyor) 2 amperlik akim verildiginde 40 kN luk pedal kuvvetine karsilik olusan sag n teker basinci 3 barda iken 80 kN kuvvet uygulandiginda teker basicinin hala 3 barda sabit tutuldugu grld. 5 amperlik akim verildiginde ise 40 kN pedal kuvvetinde teker basincinin 0 oldugu ve pedal kuvvetinin artmasina karsilik tekerlek basincinin artmadigi grlmektedir. Sonu olarak ABS sistemine 2 amper akim verildiginde teker basincinin sabit tutuldugu 5 amper akim verildiginde ise teker fren basincinin bosaltildigi gzlemlendi. Dinamik Test: Pedal Kuvveti (N) Fren Basinlari (bar) Devir (1/min) 50 6 390 75 8 380 100 11 370 125 14 380 150 17 370

    ABS, kullanildigi tasitin kararliligini, manevra ve durma yetenegini artirabilen bir fren sistemidir. Drt-tekerlek ABS, tekerlek kilitlenmesini nleyerek, srclere acil frenleme durumlarinda kararlilik ve yn kontrol saglamaktadir. Ilk kez 1936 yilinda Almanya'da gelistirilen ve patenti alinan ABS, Almanca "antiblockiersystem." teriminden kisaltilmistir ve Ingilizcesi de benzer anlamdaki Anti-lock Brake System dir. ABS, her tekerlegin yakininda dnme hizini algilayarak tekerleklerin ekis kaybettigi ve kilitlenmek zere oldugunu algilayan sensrlere sahiptir. Elektronik kontrol nitesi (ECU- Electronic Kontrol Unit) bu sinyalleri degerlendirerek, fren basincini degistirmek yoluyla tekerlek kilitlenmesini nleyen hidrolik kontrol nitesine (HCU- Hydraulic Kontrol Unit) komutlar gnderir.

    ABS nasil alisir?
    Src drt-tekerlek ABS 'li bir tasitin fren pedalina serte bastiginda, sistem otomatik olarak fren basincini drt tekerlekte dzenleyerek, tekerlek kilitlenmesini nlemek zere her tekerlegin fren basincini bagimsiz olarak ayarlar. ABS, frenleri saniyede 18 defa kadar pompalayarak, srclere belirli lde ynlendirme yetenegi kazandirmaktadir.

    Drt tekerlek ve iki arka tekerlek ABS'lerin farki
    Drt-tekerlek ABS, acil durma kosullarinda tasit kararlilik ve gelistirilmis manevra yetenegini srdrmek iin tasarlanmistir. Drt-tekerlek ABS donatilmis bir tasitta frenleme sistemi, drt tekerlegin her birinde tekerlek kilitlenmesini nleyerek, srcye gelistirilmis ynlendirme kontrol saglamak iin frenleme basincini dzenler.
    Arka-tekerlek ABS ise, daha ok kamyonet, minibs ve spor tasitlarda grlmekte ve sadece arka tekerleklerin tekerlek kilitlenmesini nlemek iin kullanilmaktadir. Bu sistem srcye dogrultu kararliligini srdrmek ve tasitin arkasinin yanlara kaymasini nlemekte yardimci olmaktadir. Arka-tekerlek ABS sistemlerinde n tekerleklerin hl tipki geleneksel frenlerdeki gibi kilitlenme egilimi vardir. Eger kilitlenme olursa, src fren pedal basincini n tekerleklerin tekrar dnmeye baslamasina yetecek kadar azaltmalidir. Bylece src tasiti ynlendirebilir.

    ABS'nin alistigi nasil anlasilir?
    ABS'lerin ogunda sistemin etkin hale gelmesi src tarafindan anlasilabilmektedir. Src mekanik bir ses duyar ve bazi basin dalgalanmalarini veya fren pedalinin sertliginin daha da arttigini hisseder. Grlt isitildiginde veya basin dalgalanmalari hissedildiginde, ayagin fren pedalinda tutulmasi nemlidir. Sert basin uygulamasina devam edilmelidir.

    ABS ile yapilmasi ve yapilmamasi gerekenler
    Uygun kullanilmasi halinde drt-tekerlek ABS gvenli ve etkin bir frenleme sistemidir. Maksimum gvenlik ve sistemin tm avantajlarindan yararlanmalari iin, srclerin ABS sistemlerinin nasil alistigini dogru olarak bilmeleri ve uygulamalari gerekmektedir. Bu kurallar asagida siralanmistir:

    Ayaginizi frenin zerinde tutun
    Ynlendirme yaparken drt-tekerlek ABS'nin uygun alismasini srdrmek iin fren zerinde sert ve srekli basinci koruyun. Fren pedali salinimlar yaparken bile freni pompalamaktan kainin. Ancak, arka-tekerlek ABS ile donatilmis tasitlarda, n tekerleklerin geleneksel frenler gibi kilitlenme egilimi vardir. Eger kilitlenme olursa, src tasiti ynlendirebilmek iin, fren pedal basincini n tekerleklerin tekrar dnmeye baslamasina yetecek kadar azaltmalidir.

    <![endif]>

    Durmak iin yeterli mesafe birakin
    Iyi kosullarda ndeki tasitlar saniye, kt kosullarda daha fazla sre geriden takip edilmelidir.

    ABS ile srs pratigi yapin
    ABS alisirken meydana gelen basin dalgalanmalarinin nasil hissedildigini grenin. Acil frenleme yapmak iin bos alanlar ve park yerleri uygun olabilir.

    Aracin kullanim kataloguna bakin
    ABS ile ilgili ilave srs bilgileri iin aracin kataloguna bakmayi ihmal etmeyin.

    ABS'li tasiti ilginca kullanmayin
    ABS'li tasit size virajlari hizli dnme, seritleri ani degistirme veya ani manevralar yapma hakki vermez. Bu tr davranislar ne uygun ne de gvenlidir.

    Frenleri pompalamayin
    Drt tekerlek ABS'li tasitlarda freni pompalamak, sistemi aip kapatmaktadir. ABS frenleri sizin yerinize otomatik ve ok daha hizli oranda pompalamakta ve iyi yn kontrol saglamaktadir.

    Direksiyonu unutmayin
    Drt tekerlek ABS, acil frenleme durumunda srcnn yn kontrol yapmasini saglar. Ynlendirme sirasinda tasit tam olarak duruncaya kadar, ayaginizi fren pedalina serte basili olarak tutun. Ayaginizi fren pedalindan ayirmayin zira bu ABS'yi ayirir. ABS ile frenleme sirasinda ynlendirme yeteneginiz olsa bile, tasitiniz kaygan yolda kuru yoldaki kadar keskin dnemeyebilir. Arka-tekerlek ABS'li tasit kullanan srcler dikkatli ve serte fren yapmali ve tekerleklerin kilitlenmeye basladigini hissettiklerinde, basinci bir miktar azaltmalidirlar.

    Mekanik grltler ve/veya kk pedal titresimlerinden paniklemeyin
    ABS-donatilmis tasitla fren yaparken meydana gelen mekanik grltler ve/veya kk pedal titresimlerinden paniklemeyin. Bu kosullar normaldir ve srcnn ABS'nin alistigini anlamasini saglar.

    ABS genellikle geleneksel frenlerden daha abuk durdurur ancak, fizik kanunlarini degistiremez
    ABS genellikle islak yzeylerde ve buzlu veya sertlesmis kar kapli yollarda iyi frenleme saglayabilmektedir. Her ne kadar genellikle geleneksel sistemlerdeki sert frenlemede karsilasilan tehlikeli tekerlek kilitlenmesi kadar olmasa da, kumlu akilli yollarda veya yeni yagmis kardaki frenlemede durma sreleri daha uzun olabilir.

    ABS (ANTI BLOKE BRAKE SYSTEM) KILITLEME NLEYICI SISTEM

     

    Kilitleme nleyici sistemin grevi, kuvvetli frenleme sirasinda tekerleklerin kilitlenmesini nlemektir. Yani tekerlekler kaymaya baslamaksizin kilitleme sinirina kadar frenlenmelidir. Bu husus otomobilin tm zelliklerinde (kuru, buz kayganligi) saglanmalidir.

    1.      Elektrohidrolik kontrol nitesi

    2.      Fren silindiri

    3.      Servo fren nitesi

    4.      Fren hidrolik deposu

    5.      n tekerlek devir sensr

    6.      n fren diskleri

    7.      ABS ariza uyari lambasi

    8.      Fren lambalari anahtari

    9.      El freni kolu

    10.  Fren reglatr

    11.  Arka tekerlek devir sensr

    12.  Arka fren kampanalari

    13.  Arka fren diskleri

    14.  Test soketi

    ABS fren sisteminin fonksiyonu her trl frenleme kosulu altinda aracin;

        stabilitesini,

        direksiyon hakimiyetini,

        optimum sekilde frenlenmesini saglamaktir.

    Optimum sekilde frenlemenin anlami, maksimum yol tutusunu elde ederek frenleme mesafesini optimize etmektir.

    Acil durumlarda fren yapmak gerektiginde, src;

        nne ikan bir engelden kaabilmeli,

        virajlarda hakimiyeti kaybetmemeli,

    tekerleklerin yol tutus seviyeleri farkli olsa bile direksiyon hakimiyetini kaybetmemelidir.

    Fren mesafesinin azaltilmasinin yani sira, ABS fren sisteminin en nemli avantaji, acil frenlemeler esnasinda direksiyon hakimiyetinin kaybedilmemesidir. (NOT: Asiri hizin neden oldugu tehlikeler, hibir ABS fren sistemi tarafindan telafi edilemez.)

    Sistemin Ana Paralari

    Devir Sayici Verici:

    Devir sayici vericileri tekerleklerin dnme hizlarini lerler. Tekerleklerle beraber dnen disklerin disleri sabit konumlu endksiyon hissedicilerle alternatif gerilim retirler. Bu alternatif gerilimler ise sinyal seklinde elektronik kumanda cihazlarina iletilirler.
    Devir sensrleri; srs hizini, tekerleklerin hizlanmasini, yavaslamasini ve kaymasini ler.

     

     

    Sensrlerin alismasi zetle su sekildedir: Manyetik akis izgileri, tekerlek ile birlikte dnen bir sinyal dislisinin sensre bakan dislerine dogru yaklasirlar. Disin varligina veya yokluguna bagli olarak, kati bir yzeyden bosluga geilmesi manyetik akista degisiklige sebep olur. Bu degisiklik; sensr terminallerinde bir elektromotor kuvveti ve sonu olarak da elektronik kontrol nitesi iin bir alternatif elektrik sinyali olusturmaya yeterlidir.

    Sensrn dahili elemanlari (bobin ve daimi miknatis) tamamen koruyucu reine iine yerlestirilmis olup, plastik bir muhafaza ile evrelenmislerdir. Sensr muhafazasina monte edilen bir bur muhafazayi deformasyona maruz kalmadan baglar. Sinyallerin dogru olarak elde edilebilmesi iin sensrn ucu ile disli arasindaki mesafe ara katalogundaki degerlerde olmalidir.

    Elektronik Kumanda Cihazi (Elektronik Beyin)

    Elektronik kumanda cihazi, devir sayisi hissedicilerden sinyalleri alir degerlendirir ve tekerlek fren silindirindeki optimum frenleme iin gerekli olan hidrolik basinci hesaplanir. Kumanda cihazi hesaplanan degeri hidrolik niteye aktarir.

    Hidrolik nite: Hidrolik nite manyetik supabi ve iletme pompasi elektronik kumanda cihazi tarafindan devreye sokulur. Bylece fren basinci ihtiyaca gre tutulur, ykselir, azalir.

    Sistemin alismasi

    Bir tekerlegin kilitleme tehlikesi dogar dogmaz bu tekerlegin devir sayisi dser. Bunun iin elektronik kumanda cihazi hidrolik niteye Fren hidroligini ek komutunu verir. Bunun zerine geri iletme pompasi fren hidroligini tekerlek frenleme silindirinden ekerek basin tutucu zerinden fren merkez pompasi devresine iletir. Fren basincinin ortadan kaldirilmasi, tekerlegin kilitleme tehlikesini nler. Ayni anda tekerlek tekrar hizlanir. Elektronik kumanda cihazi tekerlegin yeniden kuvvetli bir sekilde frenlenebilecegini tekrar belirler ve hidrolik niteye fren hidroligini gnder komutunu verir. Bylece manyetik supap zerinden basin tekrar ykselir. Ayarlama (dzenleme) sresi yeniden baslar.

    Sistemin alismasini daha iyi anlayabilmek iin kademe kademe incelemek daha iyi olacaktir. ABS fren sistemleri prensipte ayni olmakla beraber pratikte bazi teknik farkliliklar bulanmaktadir. rnek ABS sistemimiz otomobiller iin dizayn edilmis olan Kk boyutlu Lucas ABS fren sistemi dir.

       

    Bos Konum Normal Frenleme:

    Lucas ABS fren sisteminin diger ABS fren sistemlerinden farki her kanal iin giris selenoid valfleri olarak adlandirilan iki valfin yerine akis valfi denilen hidrolik bir valf alinmistir.

    Akis valfi sistem alismiyor iken ( yani, tekerleklerin dinamik sartlari ABS fren sisteminin devreye girmesini gerektirmiyor ise ) reglatr ve diger hidrolik elemanlar alismayacak sekilde dizayn edilmistir. Bu sartlar altinda akis valfi selenoidi (16) elektronik kontrol nitesi (1) tarafindan elektriksel olarak beslenmeyip, kapalidir ve akis valfi (7) yayin (5) basinci ile bos konumdadir.

    A: Fren silindirindeki basin B: Fren kaliperindeki basin

    1.      Elektronik kontrol nitesi

    2.      Tekerlek devir sensr

    3.      Fren kaliperi

    4.      Sinyal dislisi

    5.      Akis valfi yayi

    6.      Reglatr

    7.      Akis valfi

    8.      Delik

    9.      Reglatr

    10.  Fren silindiri

    11.  Servo fren

    12.  Ses nleyici hcre

    13.  Ayar pompasi

    14.  Genlesme odasi

    15.  Ayar pompasi motoru

    16.  Akis valfi selenoidi

    Fren silindiri (10) ile fren kaliperi (3) arasindaki hidrolik akis kesilmediginden dolayi, devredeki basin sekilde gsterildigi gibi direkt olarak fren pedalina uygulanan kuvvet ile orantilidir.

     

    Basin Azalma Safhasi

    Frenleme kuvveti arttiginda, sonu olarak tekerlegin hizindaki azalmada artar. Bu durum aracin hizinda bir azalmaya sebep olur(tekerlegin kaymasina da sebep olabilir).

    Tekerlek ve zemin arasindaki yol tutusunun azalmasini nlemek iin, kaymanin belirli bir degeri gememesi gerekir. Aksi takdirde, tekerlek kontrol kaybedilmeye baslar ve frenleme mesafesi artar.

    Bu sartlar altinda devir sensr (2) ; tekerlegin bulunulan yerdeki yol tutusunu ters ynde etkileyen hiz azalma degerlerine erisildigini bildirir. Bu noktada; elektronik kontrol nitesi (1) , (8) deligi zerinden basinta degisiklik olusturarak, ilgili akis valfi selenoidini (16) devreye sokar.

    Basintaki degisiklik, akis valfi (7) zerindeki yay (5) tarafindan uygulanan kuvveti arttirarak, asagidaki durumlarin ortaya ikmasina sebep olar:

    Fren silindiri (10) ve fren kaliperi (3) arasindaki baglantiyi keser.

    Fren kaliperi (3) ve genlesme odasi (14) arasinda bir baglanti olusturur. 

    Fazla fren hidroligi (E) fren kaliperinden (3) genlesme odasina (14) dogru, reglatrden (6) geerek akar. Sonu olarak fren kaliperi basincinda bir azalma grlr. Ayni anda (16) selenoidi akis valfinin (7) ailmasi ile beslenir. Elektronik kontrol nitesi (1); motoru (15) ve dolayisiyla ayar pompasini (13) alistirir ve genlesme odasina (14) dnen fren hidroligi, ses nleyici hcre (12) ve fren silindiri (10) zerinden fren hidrolik deposuna geri dndrlr.

    Selenoid (16) akis valfini (7) aik tuttugu ve fren silindiri ile fren kaliperi arasinda, yani akis valfinin girisi ve ikisi arasinda bir basin farki oldugu srece; fren kaliperi sekilde gsterilen konumda kalir ve reglatr zerinden srekli bir akis olusturur.

    Akis valfinin dengelenmesi; sadece delik (8) zerinden ve yayin (5) etkisi ile ortaya ikan basin farki sebebi ile olusur ve fren silindirinin veya fren kaliperinin basincindan etkilenmez.

     

    Basin Artis Safhasi

    Fren pedali zerine src tarafindan uygulanan basin devam etse bile, tekerlegin kayma derecesi kritik degerin altina dser, yani; tekerlegin kilitlenmesi tehlikesi sona erer. Kontrol nitesi (1) selenoidin (16) beslemesini keser ve akis valfi (7) kapanir.

    Bu sartlar altinda, genlesme odasi (14) ve valf (16) zerinden pompa (13) vasitasi ile gereklestirilen akis kesilir. Ayrica fren silindiri ve fren kaliperi arasinda basin farki degisikligi devam ettiginden dolayi, akis valfi ayni pozisyonda kalir ve fren kaliperine dogru sabit hacimde bir akis olusarak basinta hafif bir artis ortaya ikar.

    Tekerlegin kayma derecesi tekrar kritik degere yaklasana kadar basin artar ve tekrar basin dsmesi safhasina gelinir.

    Bu basin artma ve dsme safhalari, fren kaliperindeki basin tekerlegin saglayacak degere ulasana kadar, saniyede birka evrimlik frekanslar halinde tekrar eder.

    Fren kaliperindeki (3) basin, fren silindiri (10) ile ayni degere ulastigi zaman yayin (5) kuvvetini yenecek hibir kuvvet olmadigindan dolayi, akis valfi (7) bos konuma dner.

    Abs Fren Sistemi Bulunan Aralarda Dikkt Edilmesi Gerekli Hususlar

    Elektrikli kaynak makinalari kullanarak kaynak islemlerine baslamadan nce, elektronik kontrol nitesi elektriki baglantisi sklmelidir.

    Elektro-hidrolik kontrol nitesi sklrken aknn (-) negatif kutup basi sklmelidir.

    Boyama isleme esnasinda unutulmamalidir ki, elektronik nite en ok 80 C sicakliga dayanabilir.

    Borular zerindeki koruyucunun zarar grmemesi ve ABS fren sisteminin alismasi esnasinda grltnn iletilmesini nlemek iin tm borularin gvde ile temas etmemesi saglanir.

    ~ Tm contalar zarar greceginden dolayi, sisteme mineral yag doldurmayiniz. retici firma tarafindan tavsiye edilen hidrolik yagini kullaniniz.

    Gelecegin Frenleri

    Modern teknolojiler sayesinde gnmzde otomobiller kullanicilarina daha hizli, daha emniyetli ve daha rahat bir srs imkani sagliyor. Bu da fren sistemlerinin, aracin en nemli emniyet paralarindan biri olmasi nedeniyle srekli iyilestirilmesi ve aracin yksek teknolojiye erismis diger sistemleriyle ayni teknolojide hizmet vermesini gerektiriyor.

    ABS, ASR ve FDR sistemleri arasindaki farklar nelerdir?


    ABS Beyni

    Anti-Blokaj Sistemleri (ABS)

    1978 yilinda ABS sistemleri Bosch tarafindan ilk retici olarak aralarda kulanildi. Gnmzde trafik gvenligi aisindan nemli katkilar iermekte ve kritik fren anlarinda aracin direksiyon ve srs gvenligini saglamaktadir.

    Anti-Patinaj Sistemleri (ASR)

    1987 yilinda Bosch ilk retici olarak ABS sisteminin daha gelismisi olan ASR sistemini piyasaya srmstr. ASR sistemi ilk kalkista ve hizlanmada, tahrik tekerleklerinin asiri dnmesini engelleyerek, aracin gvenli hareketini saglar. Bu sistemin diger kisaltilmis adi ingilizce anlamindan dolayi ETC (Electronic Traction Control) olarak da bilinir.

    Ara Dinamik Kontrol (FDR)

    Her trl srs aninda gvenligi saglamak zere Bosch 1995 yilinda FDR sistemini aktif srs emniyetini saglamak zere retime almistir. zellikle virajlarda ve ani yol degisikliklerinde FDR sistemi, yildirim hizi ile motor, sanziman ve frene mdahale ederek aracin savrulmasini nler. Bu sistemin diger kisaltilmis adi ingilizce anlamindan dolayi DC (Vehicle Dynamic Control) olarak da bilinir.

    FDR sisteminin can noktasi olan "devir sensr" havaciliktan alinmis ve Bosch tarafindan otomobiller iin modernize edilmistir. Son yillarda Bosch bu farkli sistemi bir nitede topladi, bu yeni sistemi ESP (Elektronik Stabilite Sistemi) olarak adlandirdi. Bu sistem sayesinde srs gvenligi daha da artirildi. Bu sistemin diger bir avantaji da dsk maliyeti nedeniyle, sadece yksek sinif otomobillerde degil bundan byle orta sinif aralarda da standart olarak bulunacak olmasi.

    Konvensiyonel fren ne yapiyor?


    EHB Beyni

     

    Bosch, fren sistemlerinde yaklasik bir asirdir kullanilan konvensiyonel yapiya son vermek iin alismalar yapiyor. Bu yeni sistemler EHB (Elektro Hidrolik Fren Sistemleri) ve EMB (Elektro Mekanik Fren Sistemleri) olarak adlandiriliyor. Bunlar sayesinde gelecekte, elektronik sistemler ve dolayisiyla sadece teller vasitasi ile bir araci durduracagiz. EHB (Elektro Hidrolik Fren Sistemleri), DaimlerChrysler ile birlikte ortak bir proje olarak baslatilmis ilk proje.

    Otomobilimizi yavaslatmak veya durdurmak iin fren pedalina basariz. Konvensiyonel fren sistemlerinde fren pedalina uyguladigimiz kuvvet, fren pedali kolunun uzunluguna gre 3/1 oraninda artirilarak servo frene aktarilir. Hidrolik alisma prensiplerine gre bu kuvvet 50 kati artirilir. Hidrolik fren yagi sayesinde direkt teker frenlerine iletilen bu kuvvet, aracin durmasi iin fren balatalarina baski yapar.

    Elektro Hidrolik frenler ne yapiyor?

    EHB sisteminde, fren pedali bir tel sistemi ile aracin elektronik beynine baglanir. Pedalin grevi sphesiz yine ayni. Araci durdurmak... Ama bu kez fren pedalina basis hiziniz ve oklugunuza gre, sistem ne kadar acil bir fren gereksinimine ihtiya oldugunu anliyor. Elektronik fren beyni bu ve diger ara bilgilerini birlestirerek her tekere gerekli fren kuvvetini hesapliyor. Gerekli fren basinci, merkezi hidrolik nitesinde olusturuluyor. Eger elektrik sisteminde herhangi bir hata ortaya ikarsa, direkt olarak yedek hidrolik fren nitesi devreye giriyor.

    Gnmzde ara fren pedalina uygulanan mekanik kuvvet, servo fren ve ana merkez zerinden fren hidroligi sayesinde hidrolik kuvvet olarak tekerlere iletilir ve frenleme gereklesir. Gelecegin fren sistemlerinden Elektro-Hidrolik Frenler'de, fren pedalina uygulanan kuvvet, pedal hareketini algilayan bir sensr sayesinde srekli gzlemlenecek ve buradaki degisiklik elektronik beyin nitesine iletilecektir.

    Burada hemen su konuyu daha genis olarak aiklamakta yarar var: yeni sistemde fren ayak pedalina uygulanan kuvvet, sadece fren yapilmasi gerektigini sisteme haber veren bir n uyari seklinde olacak.

    Baska bir deyisle, gnmz frenlerinde pedal kuvveti direkt olarak fren gcn olusturmakta idi, fakat yeni sistemde pedal kuvveti sadece srcnn aracin frenleme tertibatini harekete geirecegi bir n isaret olacak.

    Elektronik beyine ulasan bu frenleme bilgisi, ara ierisindeki bir elektro-motorun, beyinden gelen mesajla devreye girmesini, aracin durdurulabilmesi iin fren gcn retmesini ve yine fren hidroligi vasitasi ile aktarilan g sayesinde aracin durdurulmasini saglayacak.

    Gelecegin frenlerinde de fren hidroligi kullanilacak, fakat buradaki en byk fark, fren hidroligin alistigi alanin ok fazla daralacak olmasi. Gnmzde fren pedalindan hemen sonra tekerlere kadar byk bir alan ierisinde fren g iletimini saglayan fren hidroligi, gelecekte yeni Bosch dizayni ile sadece elektro-motor ve tekerler arasinda g iletimini gereklestirecek. Bu da gelecekte daha gl, daha emniyetli ve kontoll frenlemeyi mmkn kilacak.

    Konvensiyonel sistemlerle karsilastirildiginda EHB'nin avantajlari nelerdir?

            EHB sistemi agirligi nemli lde azaltilmis, daha kk bir montaj alani gerektiren ve servo fren iermeyen bir sistem. Ek olarak, araca montaji da modler fren sistem dizayni sayesinde ok daha kolay.

            Her tekerde bulunan fren kuvvet modlasyonu ile kombine olarak ok hizli alismasi nedeniyle optimum fren mesafesinde ve gvenilir frenleme sagliyor. Bylece EHB, frenleme esnasinda otomatik olarak fren gcn artirirken, buna paralel olarak frenlemenin dogurdugu fiziksel etkileri de azaltiyor.

            EHB, srcye yardimci olan diger birok tamamlayici sistemle de birlikte alisabiliyor. rnegin, acil frenleme esnasinda fren kuvvetini ok seri artiran "ileri fren destek sistemleri" veya yokus asagi sabit hizda inmeyi saglayan sistemlerle birlikte alisabiliyor. ACC (Adaptive Cruise Control) sisteminden baslayarak trafik navigasyon sistemlerine kadar ara zerindeki diger tm sistemlerle bir sebeke sistemi kurarak haberlesebiliyor.

            Src iin minimum frenleme kuvveti, titresimsiz ve ayarlanabilir hafif bir fren pedali duygusu saglamasi ve frenlemenin son derece sesiz gereklesmesi srs rahatligini artiran ok nemli bir faktr.

            Ayrica EHB ok daha yksek emniyet kosullari sagliyor. Aracin tm sistemlerinden gelen bilgiyi anlik olarak degerlendiren ve frenleme parametrelerini aracin o anki pozisyonuna, yol sartlarina gre belirleyen bu sistem gerekten gelecegin aralarina byk bir gven sunuyor.

    EHB sistemi konvensiyonel fren sistemlerinden sonra kullanilacak birinci jenerasyon fren sistemi. Ikinci jenenarsyon ise EMB (Elektro Mekanik Fren Sistemleri). Ikisinin arasindaki farklar nelerdir?

    Bosch araliksiz olarak EHB ve EMB sistemleri zerine alismalarini srdryor. EMB yine EHB gibi fren pedalinin bir tel ile aracin fren elektronik beynine bagli oldugu ve istenilen frenlemenin derecesini belirlemek iin kullanilan bir dzenege sahip olan bir sistem. EMB sistemi, her teker dzeneginde bulunan kaliperlerin (fren beyni) bir elektrik motoru ile entegre edilmesi ile yeni bir boyut kazaniyor. EMB sisteminde tm frenleme fonksiyonlari her tekerde bireysel olarak kontrol edilebiliyor. Ek olarak, bu yeni sistemde mekanik el freninin yerini elektro mekanik park freni alacak.

    EMB sisteminin avantajlarini kisaca zetlersek:

            Araca kolay montaj imkani,

            Park freni iin bir fren teline ihtiyacin olmayisi,

            El fren kolunun olmamasi nedeniyle gelistirilmis ara i dizayni,

            Kk fren pedali,

            Yksek kontrol imkani,

            ABS, TCS ve ASR gibi sistemlerle entegre alisma zelligi,

            Fren hidrolik yagi iermeyen fren sistemi,

            Hidrolik fren boru ve tplerine gereksinim olmayisi,

            Dsk servis maliyetleri,

    Srekli sistem paralarinin asinmasinin kontrol edilebilmesi.

    EHB sistemi elektronik g iletiminin yani sira, hidrolik g iletimi iin de bir dzenege sahiptir. Bunun nedeni; su anda uygulama alismalari halen devam eden bu sistemde herhangi bir elektronik arizanin meydana gelmesi durumunda, gnmz hidrolik fren tertibatinin otomatik olarak devreye girmesi ve emniyetin bir kat daha artirilmis olmasidir.

    ABS (ANTI-LOCK BRAKE SYSTEM)

    GIRIS

    Gnmzn otomobillerinde srs gvenligi ok byk nem tasimaktadir. Kaygan zemin sartlarinda,srcnn kontrolsz, panik frenlemesi sonucunda ara tekerleklerinin kizaklamasi kainilmazdir.

    Iste bu gibi nedenlerden olusan tehlikeleri en aza indirmek amaciyla kullanilan ABS sistemi ile yapilan testler soncunda bazi degerler elde edilmistir.


     


     

    ABS SISTEMININ ALISMASI VE PARALARI

     

     

    Hidrolik fren sisteminde ABSnin yapisi

    Otomobillerde kullanilan ABSde klasik fren sisteminde yer alan elemanlara ilave olarak nite kullanilmaktadir.

    a)      Tekerlek hiz sensr

    b)      Elektro-valflerden olusan hidrolik modlatr.

    c)      Elektronik kontrol nitesi.

    Sistemin alismasina esas olusturan hiz bilgisi tekerlek poryasi zerinde yerlestirilen hiz sensrleri vasitasiyla saglanir. Bu bilgiler EK tarafindan algilanarak degerlendirilir. Tekerlek evresel ivmesinin durumuna gre , EK sistemin hidrolik devresine mdahale ederek frenleme kontrol saglanir.

    a) Hiz Sensrleri

    Degisik manyetik alan algilama prensibine gre alisir. Degisken manyetik alan ierisinde sabit duran bobin zerinde gerilim indklenir. Tekerlekle beraber tambur dnerken daimi miknatis tarafindan olusturulan manyetik alan ,tamburun girinti ve ikintilarindan etkilenerek bobin zerinde tamburun hizina bagli olarak degisen farkli voltaj retir. Bu gerilim, frenlemeye bagli kalmaksizin tekerlek dndke EK ye iletilir. Hiz sensrnn sematik grns asagida verilmistir.

     

     

    b) Elektronik Kontrol nitesi

    Elektronik kontrol nitesi, hiz sensr sinyalini alarak ykseltir, islemden geirerek selenoid valfe enerji saglar ve alistirir. Tekerlek hiz sensrlerinden gelen sinyaller, elektronik kontrol nitesinde degerlendirilir. EK her bir tekerlekten gelen sinyallere gre ortalama tasit hizini hesaplar ve referans hiz belirler. Bu referans hiz ile her tekerlegin evresel hizi karsilastirilarak kayma oranini belirler. Kaymanin belirlenen degerinin zerine ikmasi halinde, ilgili tekerlegin sistem basincina kumanda eden selenoid valfi uyarir. Bu uyarma tekerlege intikal eden basincin sabit tutulmasini veya basincin tamamen dsrlmesini saglar. Bu basin kontrol, tekerlek kayma orani ve evresel ivmenin degisimine bagli olarak saniyede birka kere tekrar edebilir.

     

     

     

     

     

    Hidrolik Modlatr

    EKܒnn kontrol ile alisan hidrolik modlatr tekerleklere iletilen hidroligin ynlendirdigi selenoid valfler, motor , hidrolik pompa ve hidrolik akmlatrden olusur. Sistemin diger niteleriyle btnlk ierisindedir.

    Frenleme ve zemin sartlarinin degismesi durumunda ,tekerlek kayma orani belirlenen sinira yaklastiginda EK hidrolik modlatrn selenoid valfine 2 A akim gnderir. Selenoid valfin enerjilenerek hareket etmesiyle basinli hidroligin tekerlek silindirine geisi kapatilir. Ayni zamanda valf basinli hidroligin akmlatre geisinede izin vermez.

    Tekerlek kayma orani referans degerin zerine iktigini algilayan EK bu defa kilitlenmek zere olan tekerlegin hidrolik devre basincini kontrol etmek zere selenoid valfe 5 A akim gnderir. Ayni anda hidrolik modlatrn motor ve pompasi da alistirilarak hidrolik tamamen fren devresinden bosaltilir.

     ABS Fren Test Cihazi:

    a) ABS fren test cihazinin tanitilmasi:

    THEPRA firmasi tarafindan egitim amali tasarlanmis ,aralarda bulunan ABS sisteminin bir similasyonu olarak tasarlanmistir.

    ABS fren test cihazinda g kaynagi olarak 220 volt gerilim ve 12 voltluk ak kullanilmaktadir. Ak ABS fren sistemini alistirmak iin, 220 voltluk gerilim ise test cihazi zerindeki tekerlege dns hareketi saglamak iin kullanilir.

    Cihazda tekerleklerin devrini, tekerleklerin basincini, sistem basincini, pedal kuvvetini gsteren manometreler ve gstergeler vardir.

    Cihaz zerinde yapilan testlerin daha iyi grlmesi aisindan sag nn bulundugu kisimda tekerlek disk balata ve fren silindiri tertibati yerlestirilmistir. Diger kisimlarda fren borulari basin gstergelerine direk olarak baglanmistir. Disli kisimlar ise tamburlar zerine yerlestirilmistir. Tamburlar ise devri ayarlanan elektrik motorlari tarafindan kontrol edilmektedir.

     

    b) ABS fren testinin yapilmasi:

    Cihaz zerinde statik ve dinamik olmak zere iki esit test yapilmaktadir. Dinamik testte EK ye birakilan kumanda islemi statik testte biz tarafindan 2 veya 5 A lik akimi semek suretiyle yerine getirilmektedir.

    Statik testin yapilisi:

    Statik deneyde selenoid valflere 0-2-5 amper olmak zere akim gnderilir. Test konumu anahtari statik test konumuna getirilir.

    Kontak anahtari 0 A pozisyonunda:

    *     Devre anahtari selenoid valflere 0 amper akim gnderecek konuma getirilir.

    *     Kontak anahtari evrilir.

    *     Pedal kuvveti uygulanir.

    *     Pedal kuvvetindeki,sistem basincindaki ve tekerlek basinlarindaki degisimler gstergelerden takip edilir.

     

    Kontak anahtari 2 A pozisyonunda:

    *     Devre anahtari selenoid valflere 2 amper akim gnderecek konum getirilir.

    *     Kontak anahtari evrilir.

    *     Pedal kuvveti uygulanir.

    *     Pedal kuvvetindeki,sistem basincindaki ve tekerlek basinlarindaki degisimler gstergelerden takip edilir.

     

    Kontak anahtari 5 A pozisyonunda:

    *     Devre anahtari selenoid valflere 5 amper akim gnderecek konum getirilir.

    *     Kontak anahtari evrilir.

    *     Pedal kuvveti uygulanir.

    *     Pedal kuvvetindeki,sistem basincindaki ve tekerlek basinlarindaki degisimler gstergelerden takip edilir.

     

    Dinamik testin yapilisi:

    Kontak dinamik test konumuna getirilir. (sistem otomatik konuma gelir.)

     

    ABS sisteminin devrede oldugu anki testin yapilisi:

    *     Kontak anahtari evrilir.

    *     Cihaz zerindeki tekerleklere ve tamburlara hareket verilir. Deneyin iyi yapilabilmesi iin tekerlek hizinin tamburlara gre daha yksek olmasi gerekir.

    *     ABS ikaz lambasi sndg zaman sisteme belirli bir miktar pedal kuvveti uygulanir.

    *     Pedal kuvveti,sistem basinci,tekerlek basinlari,tekerlek ve tambur hizlari gstergelerden okunur.

    *     Bu islem belirli araliklarla pedal kuvveti 150 N oluncaya kadar yapilir ve gstergedeki degisen degerler kaydedilir.

     

    ABS sisteminin devrede olmadigi anki testin yapilisi:

    *     ABS sisteminin devreden ikarilabilmesi iin baglanti panosundaki 17 numarali kpr ikarilir.

    *     Kontak anahtari evrilir.

    *     Belirli bir miktarda pedal kuvveti uygulanir.

    *     Pedal kuvveti,sistem basinci,tekerlek basinlari,tekerlek ve tambur hizlari gstergelerden okunur.

    *     Bu islem belirli araliklarla tekerlek kilitleninceye kadar devam edilir ve bu esnadaki degerler kaydedilir.

     

    TEST SONULARI :

    Statik test :

    Akim

    Pedal kuv.(kN)

    Sist. Basinc

    (bar)

    Sag arka teker (Bar)

    Sol arka teker (Bar)

    Sag n teker (Bar)
    (ABS sistemi akimi kontrol edilen teker )

    Sol n teker (Bar)

    0 Amper

    40

    4.1

    3.6

    2.8

    3

    4.1

    80

    7.2

    7.5

    6.2

    6.2

    8.2

    2 Amper

    40

    4.1

    3.6

    2.8

    3

    4.1

    80

    8.2

    7.2

    6.2

    3

    8.1

    5 Amper

    40

    4.2

    3.8

    3.2

    -

    4.5

    80

    8.2

    7.8

    6.8

    -

    8.4

     

    Grldg gibi ;

    0 amperlik akim verildiginde pedal kuvvetleri artimina gre tekerleklerde lineer bir basin artisi olusuyor. (ABS alismiyor)

    2 amperlik akim verildiginde 40 kN luk pedal kuvvetine karsilik olusan sag n teker basinci 3 barda iken 80 kN kuvvet uygulandiginda teker basicinin hala 3 barda sabit tutuldugu grld.

    5 amperlik akim verildiginde ise 40 kN pedal kuvvetinde teker basincinin 0 oldugu ve pedal kuvvetinin artmasina karsilik tekerlek basincinin artmadigi grlmektedir.

    Sonu olarak ABS sistemine 2 amper akim verildiginde teker basincinin sabit tutuldugu 5 amper akim verildiginde ise teker fren basincinin bosaltildigi gzlemlendi.

    Dinamik Test:

    Pedal Kuvveti (N)

    Fren Basinlari (bar)

    Devir (1/min)

    50

    6

    390

    75

    8

    380

    100

    11

    370

 
         
Beadva E-ticaret Adres:   MERKEZ MAHALLESİ HALİTPAŞA CADDESİ  YÜKSEK SOKAK  NO:19/D HAVUZBAŞI  G.O.P. / İSTANBUL Telefon:   0 542 495 34 53 Fax: Mail : otobeyintamirmerkezi@hotmail.com
Copyright © 2014-2015.OTO ELEKTRONİK-OTOBEYİN TAMİR MERKEZİ